Incoterms: EXW, FOB, DAP, DDP — hangisini istemelisiniz?
Incoterms, satıcı ile alıcı arasında taşıma masrafının ve riskin nerede el değiştirdiğini tanımlayan üç harfli kodlardır. EXW'de alıcı her şeyi üstlenir, DDP'de satıcı gümrük vergisi dahil her şeyi. Aradaki kodlar sorumluluğu kademe kademe kaydırır. Fiyatları karşılaştırmadan önce hangi kodla verildiğine bakılmalı.
Dört yaygın kod
Neden fiyat karşılaştırması buradan bozuluyor
EXW verilen bir fiyat ile DDP verilen bir fiyat aynı şeyi anlatmıyor. İkisi arasındaki fark taşıma, sigorta, gümrükleme ve ithalat vergisi kadar olabiliyor. İki teklif karşılaştırılacaksa ikisinin de aynı koda çevrilmesi gerekiyor.
Risk ile masraf ayrı kavramlar
Kod yalnız kimin ödeyeceğini değil, mal hasar görürse zararın kimde kalacağını da söylüyor. Bazı kodlarda masraf ile riskin devri aynı noktada olmuyor; bu ayrım sigorta konuşulurken önem kazanıyor.
Küçük alıcı için pratik tavsiye
İthalat işine aşina değilseniz DAP ya da DDP istemek süreci basitleştiriyor. Gümrük müşaviriyle çalışıyorsanız FOB ya da EXW genellikle daha ucuza geliyor, çünkü taşımayı kendi anlaşmanızdan yapıyorsunuz.
Belgeler kodla birlikte değişiyor
Hangi kodun seçildiği hangi belgelerin kimin tarafından hazırlanacağını da belirliyor. Fatura ve çeki listesi her durumda gerekiyor; menşe belgesi, sigorta poliçesi ve ihracat beyannamesinin sorumluluğu koda göre yer değiştiriyor.
Sık sorulanlar
- Incoterms hangi yıl sürümü kullanılıyor?
- Güncel sürüm Incoterms 2020. Sözleşmede sürüm yılının da yazılması gerekiyor, çünkü bazı kodların tanımı sürümler arasında değişti.
- DDP her ülkede mümkün mü?
- Her zaman değil. Bazı ülkelerde yabancı satıcının ithalatçı olarak kayıt olması gerekiyor ve bu her pazarda pratik olmuyor.
Son güncelleme: 2026-09-13