SUP Direktifi 2019/904: neyi yasakladı, neyi yasaklamadı?
2019/904 sayılı AB direktifi belirli tek kullanımlık plastik ürünleri piyasadan kaldırdı: pipet, çatal-kaşık-bıçak, tabak, karıştırıcı, kulak çubuğu ve genleştirilmiş polistiren kaplar. Plastiği hammaddesine göre değil polimer davranışına göre tanımladığı için bitkisel kaynaklı plastikler de kapsama giriyor. Ahşap, bambu ve kaplamasız kağıt kapsam dışında.
Yasaklanan ürünler
- Pipetler
- Çatal, kaşık, bıçak ve yemek çubukları
- Tabaklar
- İçecek karıştırıcıları
- Kulak temizleme çubukları
- Balon çubukları
- Genleştirilmiş polistiren gıda kapları ve bardaklar
Yasaklanmayan ama kısıtlanan
Direktif her ürünü yasaklamıyor; bir kısmına tüketim azaltma hedefi, bir kısmına işaretleme yükümlülüğü, bir kısmına da genişletilmiş üretici sorumluluğu getiriyor. Islak mendil ve plastik içeren bardaklar bu ikinci gruba giriyor — yasak değil ama yükümlülük altında.
'Plastik' tanımı kritik
Direktif plastiği polimerin davranışına göre tanımlıyor. Bu yüzden mısır nişastasından üretilen PLA da plastik sayılıyor ve yasak kapsamına giriyor. 'Bitkisel kaynaklı olduğu için muaf' varsayımı bu metinde karşılık bulmuyor.
Kapsam dışında kalanlar
Doğal polimerlerden oluşan ve kimyasal olarak değiştirilmemiş malzemeler tanımın dışında. İşlenmemiş ahşap, bambu ve kaplama taşımayan kağıt bu nedenle yasak kapsamında değil — tek kullanımlık sofra ürününde ahşap ve bambuya geçişin arkasındaki asıl sebep bu.
Üye ülkeler daha ileri gidebiliyor
Direktif bir asgari zemin. Hollanda mekan içi tüketimde ek yasaklar koydu, İspanya vergi getirdi, İtalya ise kendi istisnasını tanımladı. Bu yüzden 'AB kuralı' diye tek bir cevap yok; satış yapılan her ülkeye ayrı bakmak gerekiyor.
Sık sorulanlar
- Kağıt pipet direktif kapsamında mı?
- Kaplamasız kağıt pipet kapsam dışında. Plastik kaplama taşıyorsa değerlendirme değişiyor.
- Direktif Türkiye'de geçerli mi?
- Doğrudan geçerli değil, ama AB'ye ihracat yapan üretici alıcının tabi olduğu kurallara uymak zorunda.
Son güncelleme: 2026-09-13